آغاز یک تحول دیجیتال: امنیت سایبری در دستان بخش خصوصی

معاون اول رئیس‌جمهور در همایش ملی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات که در سالن همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار شد، اظهار داشت: فناوری اطلاعات و ارتباطات از امن‌ترین و پرسودترین حوزه‌های سرمایه‌گذاری در ایران به شمار می‌رود و دولت در تلاش است تا موانع این بخش را برطرف کند.

محمدرضا عارف با اشاره به اینکه سرمایه‌گذاری، ارتباطات و فناوری اطلاعات سه واژه کلیدی در این همایش هستند، افزود: برنامه هفتم پیشرفت به عنوان یک برنامه اصلاحات و با تعیین شاخص‌های کمی رشد ۸ درصدی نیازمند سرمایه‌گذاری بسیار سنگینی است.

وی با تأکید بر اهمیت تولید با محوریت خودکفایی و خوداتکایی، به ویژه در منطقه‌ای که گرایش‌های تمدنی، فرهنگی و تجاری به ایران دارند، ادامه داد: تولید تنها محدود به سخت‌افزار نیست و باید یک جهش علمی در بخش‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری به ویژه فناوری‌های نوظهور داشته باشیم.

عارف اشاره کرد که در زمانی که کشورهای دیگر به سمت خصوصی‌سازی رفتند، به دلیل عدم اجرای سیاست‌های اصل ۴۴، سایر کشورها از مشارکت بخش خصوصی به خوبی بهره‌برداری کردند. وی تأکید کرد: پس از ابلاغ سیاست‌های کلی اصل ۴۴ و سند چشم‌انداز ۲۰ ساله، مسیر برای حضور بخش خصوصی هموار شد و اقدامات خوبی در گذشته انجام شده است، اما هنوز با افق‌های تعیین‌شده در اسناد بالادستی فاصله داریم.

معاون اول رئیس‌جمهور با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در منطقه و اتحادیه‌های منطقه‌ای جایگاه خوبی دارد، گفت: تلاش داریم در تعامل با سایر اعضا به صورت مشترک برای رفع نیازهای منطقه و تولید گام برداریم. مقام معظم رهبری نیز در ابتدای هر سال با نامگذاری، راهبرد دقیق و اولویت کشور را مشخص می‌کنند که امسال نیز سرمایه‌گذاری برای تولید نامگذاری شده است و امیدواریم جمع‌بندی این همایش در بخش سرمایه‌گذاری و تولید، نه تنها برای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات بلکه برای سایر بخش‌ها نیز مفید باشد.

وی تصریح کرد: اگر فناوری اطلاعات و ارتباطات زمانی در کشور به عنوان یک بخش مهم زیربنایی شناخته می‌شد، امروز به دلیل نقش آن در سایر بخش‌ها و برنامه‌های هفتم پیشرفت، اهمیت بی‌بدیلی یافته است. نمی‌توانیم بخش مهمی را در رشد تصور کنیم که فناوری اطلاعات و ارتباطات نقش کلیدی در آن نداشته باشد.

عارف خاطرنشان کرد: باید با توجه به ظرفیت‌های علمی کشور و با محوریت بخش خصوصی، حرکت جهشی در فناوری اطلاعات و ارتباطات انجام شود تا بتوانیم علاوه بر پیشبرد برنامه‌های پیشرفت، نیازهای داخلی و منطقه‌ای را برطرف کنیم.

وی با تأکید بر اینکه فناوری اطلاعات و ارتباطات قلب تپنده اقتصاد نوآور است، اضافه کرد: در برنامه‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات به بخش خصوصی توجه کافی نشده است، اما از برنامه چهارم پیشرفت اهمیت این حوزه مورد توجه قرار گرفته است. البته هماهنگی بین حاکمیت و بخش خصوصی زمان‌بر است و با بخشنامه نمی‌توان ذهنیت این دو بخش را به یکدیگر نزدیک کرد، اما امروز زمینه‌های لازم فراهم شده و هیچ بخش حاکمیتی حتی در حوزه امنیت وجود ندارد که بخش خصوصی نتواند به آن ورود کند و اولویت امنیت سایبری نیز با بخش خصوصی است.

معاون اول رئیس‌جمهور به رتبه ۷۰ کشور در شاخص نوآوری و همچنین رتبه ۴۶ در خروجی نوآوری در شاخص‌های بین‌المللی اشاره کرد و گفت: با وجود رتبه ۴۶ در خروجی نوآوری در سطح جهانی، کشور از نظر نیروی انسانی و علمی ظرفیت خوبی دارد. البته شاخص‌های بین‌المللی برای جامعه ما دقیق نیستند زیرا دستگاه‌های ذیربط اطلاعات به موقع ارائه نمی‌دهند، اما در هر صورت این شاخص‌ها ملاکی برای جایگاه فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور هستند.

عارف همچنین به فاصله معنادار جمهوری اسلامی ایران با استانداردهای جهانی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات اشاره و تأکید کرد: زیرساخت‌های دیجیتال هنوز متناسب با نیازهای کشور و منطقه نیست. کشورهای منطقه امروز علاقه‌مند به همکاری با جمهوری اسلامی ایران در همه زمینه‌ها از جمله فناوری اطلاعات و ارتباطات هستند.

وی بر ضرورت توجه به مهارت‌های فنی و نیروی انسانی و جذب سرمایه تأکید کرد و گفت: امروز برای جذب سرمایه با چالش‌هایی مواجه هستیم که باید برطرف شوند و کاهش چالش‌های سرمایه‌گذاری مهم‌ترین راهبرد دولت چهاردهم است. شرایط برای جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در این دولت فراهم شده و باید شرایط شفاف، متناسب با خواسته‌های سرمایه‌گذاران و تنظیم قوانین متناسب، زمینه را برای ورود سرمایه‌گذاری به کشور فراهم کند.

عارف اهمیت بازطراحی و تعامل نظام‌مند صنعت و دانشگاه را خاطرنشان ساخت و بیان کرد: فاصله معناداری بین این دو بخش وجود دارد که البته تهدید نیست و دانشمندان برجسته‌ای در داخل و خارج از کشور داریم. در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات در حوزه‌هایی که اولویت جدی بود به خوبی عمل کردیم و باور داریم که می‌توانیم با برنامه‌ریزی دقیق برای جهشی بزرگ در این حوزه حرکت کنیم.

معاون اول رئیس‌جمهور با بیان اینکه امروز هوش مصنوعی یک ابزار مهم است که می‌تواند آغاز عصر جدیدی در فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد، گفت: هوش مصنوعی بزرگ‌ترین نیروی تحول‌آفرین در فناوری اطلاعات و ارتباطات است و موتور محرک نسل آینده ارتباطات، امنیت سایبری، اینترنت اشیا و خدمات دیجیتال خواهد بود.

عارف اضافه کرد: امروز در بخش هوش مصنوعی عقب هستیم و دولت چهاردهم در همان ماه‌های اول و با استناد به اسناد بالادستی، اولویت ستاد توسعه هوش مصنوعی و همچنین امنیت سایبری را در بالاترین سطح تشکیل داد که شروع خوبی داشتیم و باید عقب‌ماندگی‌ها را جبران کنیم.

معاون اول رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران می‌تواند به اتکاء نیروی انسانی خوب از بازیگران مهم عرصه هوش مصنوعی باشد، گفت: کشورهای منطقه در راهبرد توسعه هوش مصنوعی و همکاری با یکدیگر هم‌عقیده هستند و این مهم در اجلاس اخیر کشورهای عضو سازمان شانگهای مورد توجه قرار گرفت.

وی با اشاره به اینکه فناوری اطلاعات و ارتباطات در برنامه هفتم پیشرفت فراتر از یک بخش است و نقش زیربنایی و محوری برای سایر بخش‌ها دارد، اظهار داشت: فناوری اطلاعات و ارتباطات از پایه‌های اصلی تحول اقتصادی و حکمرانی نوین است که توسعه فیبر نوری و شبکه‌های نسل پنجم در دولت چهاردهم و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حال پیگیری است.

معاون اول رئیس‌جمهور به نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در تولید ناخالص داخلی اشاره کرد و ادامه داد: حرکت به این سمت یک الزام است و تجربه در ارتقاء فناوری اطلاعات و ارتباطات این بوده و هست که باید مبتنی بر شایستگی‌های داخلی و در صورت نیاز کمک از دیگران باشد. در زمینه‌های هایتک اقدامات اساسی انجام شده که باید همین تجربه و الگو در هوش مصنوعی نیز دنبال شود.

عارف با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و همچنین فناوری اطلاعات و ارتباطات تصریح کرد: سایر کشورها سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در این حوزه انجام داده‌اند و امروز باید خود را برای جذب سرمایه در این بخش که سودآوری بالایی نیز برای سرمایه‌گذاران دارد، آماده کنیم.

معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به تجربه سایر کشورها در زمینه توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات از جمله تقویت زیرساخت‌های دیجیتال، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، روان‌سازی قوانین، بهره‌گیری از صندوق‌های خطرپذیر و مشوق‌های مالیاتی گفت: دولت چهاردهم نیز با بهره‌گیری از ظرفیت علمی داخلی در همین مسیر گام برمی‌دارد.

عارف افزود: کشورهای دیگر از شبکه‌های پرسرعت و خدمات ابری استفاده کرده‌اند. البته نباید بدون ارتقاء کیفیت تجهیزات، مشتری جدیدی بپذیریم. وی تأکید کرد که باید سرمایه‌گذاری در فناوری اطلاعات و ارتباطات را به دلیل نقش این بخش در برنامه‌های توسعه در اولویت ملی قرار دهیم و گفت: حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌تواند به تحول در بخش‌های مختلف از جمله انرژی، تولید، کشاورزی، سلامت و دولت و شهر هوشمند منجر شود.

معاون اول رئیس‌جمهور توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، توانمندسازی نیروی انسانی، آموزش مهارت‌های نوین فناوری اطلاعات و ارتباطات، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و جذب سرمایه را از برنامه‌های دولت چهاردهم در توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات برشمرد و گفت: آمادگی داریم بر اساس قوانین موجود و یا اصلاح آن‌ها، بر اساس اخذ نظرات سرمایه‌گذاران حرکت کنیم چرا که سرمایه جایی می‌رود که امن، سودده و آزاد باشد.

عارف با صراحت اعلام کرد که فناوری اطلاعات و ارتباطات از امن‌ترین، پرسودترین و راهبردی‌ترین حوزه‌های سرمایه‌گذاری در ایران است و دولت چهاردهم آماده رفع موانع، اصلاح قوانین و حمایت از پروژه‌های این بخش است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: ما در آستانه یک جهش دیجیتال هستیم که می‌توانیم مسیر آینده را با هم بسازیم و آینده اقتصاد ایران دیجیتال است.