تأثیر انتخابات عراق بر روابط ایران: تحلیلی جدید

نخستین نشست تخصصی دفتر جریان حکمت ملی عراق در ایران با محوریت انتخابات عراق و تأثیر آن بر روابط تهران–بغداد برگزار گردید. به گزارش مرکز تحلیلی رافق، این نشست با حضور جمعی از صاحب‌نظران برجسته دو کشور برگزار شد و ابعاد سیاسی، امنیتی و منطقه‌ای انتخابات اخیر عراق و پیامدهای آن برای همکاری‌های دو جانبه مورد بررسی قرار گرفت.

این نشست که به بررسی روابط استراتژیک ایران و عراق اختصاص داشت، در تاریخ ۲ آذر ماه در خانه اندیشه‌ورزان برگزار شد. در این جلسه، سید محسن حکیم نایب‌رئیس جریان حکمت ملی عراق، ابراهیم متقی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، حسن خداوردی عضو هیئت علمی مرکز پژوهش‌های مجلس، علی‌اکبر اسدی عضو هیئت علمی، سید عباس موسوی معاون تشریفات دفتر رئیس‌جمهور و سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان و رضا جلالی دانشیار روابط بین‌الملل و تحلیل‌گر سیاسی حضور داشتند.

علی‌اکبر اسدی در آغاز نشست با اشاره به شرایط منطقه‌ای، انتخابات پارلمانی عراق را انتخاباتی امن و باثبات توصیف کرد و افزایش مشارکت را از مهم‌ترین پیام‌های این انتخابات دانست. وی همچنین تشکیل سریع فراکسیون اکثریت توسط چارچوب هماهنگی را نشانه‌ای از انسجام سیاسی شیعیان عنوان کرد و تأکید کرد که نگرانی‌های پیش از انتخابات با نتایج فعلی کاهش یافته است.

حسن خداوردی نیز انتخابات اخیر را نشانه‌ای از حرکت جامعه عراق به سمت دولت-ملت‌سازی دانست و گفت: «عراق در مسیر کاهش وابستگی به قدرت‌های خارجی و تقویت گرایش‌های ملی‌گرایانه حرکت می‌کند.» وی تأکید کرد که عراق باثبات می‌تواند تأمین‌کننده منافع بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای باشد.

سید عباس موسوی، معاون تشریفات دفتر رئیس‌جمهور و سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان، تجربه دموکراتیک عراق را دستاوردی مهم در منطقه دانست و با اشاره به ادعاهای رژیم صهیونیستی درباره «تنها دموکراسی منطقه» گفت: عراق پس از سال‌ها دیکتاتوری و نبرد با تروریسم، امروز به ثبات رسیده است و انتخابات اخیر آن براساس شاخص‌های بین‌المللی، نشان‌دهنده تثبیت دموکراسی در این کشور است.

رضا جلالی نیز عراق را کشوری در «شیب مثبت صعودی» توصیف کرد و سهم ۲۵ درصدی زنان در پارلمان جدید را ستود. وی همچنین به نقش حشدالشعبی اشاره کرد و گفت: «اسرائیل با پشتیبانی آمریکا به‌دنبال تضعیف نیروهای مقاومت است.» جلالی حضور شخصیت‌هایی چون خاندان حکیم را برای جریان شیعی عراق «امیدبخش» و اثرگذار دانست.

ابراهیم متقی در ادامه سخنرانی خود، محور تحلیل خود را «وابستگی طبیعی عراق به معادله قدرت جهانی» قرار داد و تأکید کرد که رفتار رهبران عراق ناگزیر متأثر از تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی است. وی با اشاره به سرمایه‌گذاری‌های غرب در عراق، جهت‌گیری آینده دولت بغداد را «متمایل به غرب» ارزیابی کرد و افزود: «عراق ناگزیر تعریف جدیدی از نیروهای مقاومت ارائه خواهد داد.»

سید محسن حکیم نیز با اشاره به سابقه تاریخی و نقش بی‌بدیل مرجعیت عالی دینی و تمام آحاد ملت عراق، به‌ویژه شیعیان این کشور در مبارزه با سازمان‌های تروریستی مانند القاعده و داعش، دولت کنونی را دولت تمام عراقیان با محوریت چهارچوب هماهنگی نیروهای شیعه دانست و تأکید کرد که این دولت از موفق‌ترین دولت‌های سال‌های اخیر بوده است.

حکیم همچنین به عملکرد دولت چارچوب هماهنگی اشاره کرد و گفت که شاخص‌های توسعه در این دولت «به‌طور محسوس» بهبود یافته است؛ موضوعی که در ارزیابی نهادهای بین‌المللی از جمله صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی نیز به‌روشنی قابل مشاهده است. وی وضعیت امنیتی عراق را «باثبات و مطلوب» توصیف کرد و گفت هیچ تهدید جدی علیه امنیت ملی عراق وجود ندارد.

نایب‌رئیس جریان حکمت ملی عراق همچنین به مکانیسم جدید انتخاب نخست‌وزیر و تشکیل دو کمیته تخصصی اشاره کرد و گفت شاخص‌های مشخصی برای تعیین نخست‌وزیر آینده تدوین شده است. نخستین نشست تخصصی دفتر جریان حکمت ملی در ایران با جمع‌بندی محورهای ارائه‌شده و تأکید بر ضرورت تداوم این گفت‌وگوها برای تقویت همکاری‌های تهران و بغداد به پایان رسید.