مخالف محدودیتهای فضای مجازی هستم؛ راهی جز اقتصاد دیجیتال نداریم
معاون اول رئیسجمهور اظهار داشت که لازم است یک روند متوازن و جامع را دنبال کنیم تا به هدف برنامه هفتم توسعه، که دستیابی به ۱۰ درصد از تولید ناخالص ملی از طریق اقتصاد دیجیتال است،...
معاون اول رئیسجمهور اظهار داشت: برای دستیابی به ۱۰ درصد از تولید ناخالص ملی از طریق اقتصاد دیجیتال، باید یک روند متعادل و جامع را دنبال کنیم.
به گزارش مرکز تحلیلی رافق، محمدرضا عارف در جلسه ستاد توسعه اقتصاد دیجیتال که با حضور فعالان این حوزه برگزار شد، با اشاره به اینکه برنامههای توسعه کشور بر اساس حاکمیت فناوری نوین طراحی شده است، گفت: این رویکرد به دلیل وجود جوانان با استعداد و انگیزهای است که تمایل دارند در ایران بمانند و به کشور و مردم خود خدمت کنند.
وی ادامه داد: در سند چشمانداز ۲۰ ساله، تحولی عظیم به وقوع پیوسته و توسعه کشور بر مبنای فناوریهای نوظهور بنا شده است. این تحول از این نظر حائز اهمیت است که فرهنگ ما معمولاً با فناوریهای نوظهور سازگاری ندارد. در تاریخ کشورمان، مواردی از تحریم فناوریهای نو، از جمله رادیو و تلویزیون، وجود داشته است و به دلیل عدم فرهنگسازی در استفاده از فناوری، این فناوریها به ما تحمیل شده و ما در آنها به مونتاژ کار تبدیل میشویم. از طرف دیگر، با توجه به سرعت بالای فناوری، جوانان احساس میکنند که باید با همان سرعت ثروتمند شوند.
معاون اول رئیسجمهور با اشاره به دو جنبه خدمت و خیانت فناوریها، افزود: در گذشته، نگرش منفی به فناوری وجود داشت و به همین دلیل، اینترنت به عنوان یک پدیده ممنوع و حرام تلقی میشد، در حالی که اینترنت مانند جادهای است که میتوان در آن هم حمل و نقل مشروع و هم غیر مشروع انجام داد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: اگرچه در گذشته نگرش افراطی به فناوری وجود داشت، اما خوشبختانه در حال حاضر فناوریهای نوین در اولویتهای کشور قرار دارند و در سند چشمانداز ۲۰ ساله تصریح شده است که باید جایگاه اول منطقه را در زمینه علم و فناوری به دست آوریم.
عارف بر این نکته تأکید کرد که باید هم جنبه مثبت و هم منفی فناوری را در کنار هم مورد توجه قرار دهیم و با استفاده از ابزارهای مختلف، از جمله ابزارهای بومی، جنبه مثبت فناوری را ارتقاء دهیم و با ساز و کار مشخصی ابعاد منفی آن را کاهش دهیم. البته هیچگاه به این پرسش پاسخ داده نشده است که برای رفاه و تعالی انسان، آیا به این سرعت در پیشرفت فناوری نیاز است؟
وی با طرح این پرسش که آیا فیلترینگ از نظر امنیت ملی صحیح است؟ بیان کرد: پاسخ روشن است و این اقدام به ضد خودش تبدیل میشود. در کشوری مانند فرانسه، ساز و کار نظارت به گونهای است که کسی احساس تحمیل نمیکند و خانوادهها اختیار ایجاد محدودیت برای فرزندان خود را دارند، اما در کشور ما، به دلیل ایجاد محدودیت، جوانان ما حریص میشوند. البته در زمینههای سیاسی و امنیتی، هیچکجای دنیا رودربایستی وجود ندارد.
معاون اول رئیسجمهور با انتقاد از شاخصهای کشور در زمینه فناوریهای نوین، گفت: شاخصهای کنونی در شأن جوانان ما نیست. بهترین رتبه ما ۳۷ است، در حالی که ظرفیت کشور و جوانان ما فراتر از این است و باید جایگاه اول منطقه در زمینه علم و فناوری را کسب کنیم. هوش مصنوعی موضوع جدیدی در کشور ما نیست و از دهه ۶۰ در دانشگاههای ما تدریس میشد. ما در هوش مصنوعی میتوانیم نسبت به سایر کشورها در منطقه، جایگاه بهتری به دست آوریم.
معاون اول رئیسجمهور در ادامه با اشاره به اینکه هیچ سیستم رمز ارزی در دنیا امن نیست، گفت: در این شرایط، پرسش این است که احتیاط در این حوزه کار بدی است یا خوب؟ زمانی برخی صندوقهای قرضالحسنه که تأییدیه بانک مرکزی را نداشتند، سرمایه مردم را جمعآوری کرده و به آنها سود میدادند، اما بعد از مدتی تعطیل شدند و مردم اعتراض کردند و از دولت طلبکار شدند، در حالی که دولت آن صندوقها را تأیید نکرده بود.
وی ادامه داد: فضای مجازی هم به همین شکل است. مردم نمیگویند این سکو مجوز دارد یا نه، بنابراین اگر محدودیتی هم از سوی نهادهای امنیتی و حاکمیتی وجود دارد که من هم مخالف آن هستم، به دلیل جنبه پاسخگویی نهاد حاکمیتی به مردم است.
معاون اول رئیسجمهور در ادامه با بیان اینکه برای نقشآفرینی فناوریهای نوظهور به فرهنگسازی نیاز داریم، افزود: این آسیب وجود دارد که ما تمایلی به حاکمیت قانون در استفاده از این فناوریها نداریم. امروز همه به این نتیجه رسیدهاند که هیچ راهی جز استفاده حداکثری از فناوریهای نوظهور نداریم.
عارف تأکید کرد: نمیتوانیم مؤلفه دیجیتال را کنار گذاشته و اقتصاد را با روش سنتی اداره کنیم، زیرا در این صورت هزینه سنگینی به ما تحمیل میشود. اگر میخواهیم ارتباط علمی، اقتصادی و تجاری با دنیا داشته باشیم، هیچ راهی جز استفاده از اقتصاد دیجیتال نداریم و این اقتصاد هم شرایط و ضوابط خود را دارد.
معاون اول رئیسجمهور خاطرنشان کرد: اگر در زمینه اقتصاد دیجیتال پیشتاز باشیم، میتوانیم علم و تجربه خود را به منطقه صادر کنیم. باید روند متعادل و جامعی را در زمینه اقتصاد دیجیتال دنبال کنیم تا به تکلیف برنامه هفتم پیشرفت، یعنی دستیابی به ۱۰ درصد از تولید ناخالص ملی از محل اقتصاد دیجیتال، دست یابیم. این تکلیف برنامه هفتم پیشرفت منطقی و قابل دسترس بوده و شعاری نیست.
عارف ادامه داد: اتفاقات جنگ ۱۲ روزه اثبات کرد که باید حمایت بیشتری از فناوریهای پیشرفته داشته باشیم. برنامه دولت این است که در طول سه سال با اتکا به شرکتهای دانشبنیان، ضعفهای کشور را در زمینه فناوریهای نوظهور پوشش دهیم.
وی تصریح کرد: حملات سایبری در گذشته نگرانکننده بود، اما در حال حاضر شرایط خیلی بهتر شده است و اگر در جایی احتیاط کرده یا محدودیت ایجاد میکنیم، به خاطر استفاده دشمن از علم و فناوری روز است. با این حال، این محدودیت هم باید موقت باشد، زیرا راهکار اصلی مصونیت بخشی و ایجاد فضای امن است که باید آن را دنبال کنیم.
عارف در پایان با بیان اینکه به آینده کشور در زمینه توسعه علم و فناوری و تحقق اقتصاد دیجیتال خوشبین هستم، تصریح کرد: برای تحقق این اهداف باید هماهنگ و منسجم بوده و با تقسیم کار ملی وظایف خود را انجام دهیم. در این زمینه میتوان کارگروهی با حضور دولت و بخش خصوصی تشکیل داد تا به صورت منظم جلسه برگزار شده و پیشنهادات برای تدوین قوانین و مقررات در این حوزه را بررسی کند. دولت نیز آمادگی کامل برای همکاری و همفکری با فعالان بخش خصوصی اقتصاد دیجیتال را دارد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا، نیز در این جلسه با تأکید بر اهمیت اقتصاد دیجیتال و لزوم ایجاد زیستبوم اقتصاد دیجیتال و زیستبوم فناوری برای جبران عقبماندگی کشور در زمینه فناوری، گفت: این دو زیستبوم نقش مکمل و همافزا دارند. زیرساخت زیستبوم فناوری و اقتصاد دیجیتال باید بومی باشد تا هم مدام خود را بهینه کند و هم امنیت آنها تأمین شود.
در این جلسه همچنین فعالان زیستبوم اقتصاد دیجیتال ضمن تشریح فعالیتهای خود، نظرات، پیشنهادات، دغدغهها و چالشهای آن حوزه را مطرح کردند.