نشست شورای امنیت درباره ایران؛ واکنش‌های روسیه و چین

شورای امنیت سازمان ملل در جلسه امروز خود به بررسی گزارشی در خصوص ایران و قطعنامه ۲۲۳۱ مربوط به برجام می‌پردازد. به گزارش مرکز تحلیلی رافق؛ مریم حسینی – این نشست که به بیستمین گزارش دبیرکل سازمان ملل در مورد اجرای برجام اختصاص دارد، صبح سه‌شنبه به وقت محلی برگزار شد و با مخالفت‌های روسیه و چین مواجه گردید.

روسیه برگزاری جلسه‌ای در مورد «موضوعی که در دستور کار نیست» را رد کرده و واسیلی نبنزیا، نماینده این کشور، ابراز تاسف کرد که ریاست شورا «شجاعت لازم برای رعایت بی‌طرفانه تعهد خود مبنی بر عدم اقدام به دستور کسانی که اصرار بر برگزاری جلسه شورای امنیت در مورد موضوعی که در دستور کار نیست، را پیدا نکرده است». او به شدت این اقدامات را که ناقض توافقات قبلی است، محکوم کرد و افزود: «کمیته برجام دیگر وجود ندارد؛ بنابراین، اتحادیه اروپا دیگر نمی‌تواند به عنوان هماهنگ‌کننده عمل کند و نباید اجازه داشته باشد شورای امنیت سازمان ملل را در جریان امور قرار دهد».

نماینده چین نیز در این نشست با ابراز نگرانی از استفاده از این ابزارها، از موضع روسیه حمایت کرد و گفت که مکانیسم اسنپ بک دارای خلا‌های قانونی است و شورای امنیت به توافق نرسیده که سه کشور اروپایی مجاز به فعال کردن این مکانیسم هستند. او تصریح کرد که قطعنامه ۲۲۳۱ در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و شورای امنیت بررسی‌های خود در مورد برنامه هسته‌ای ایران را متوقف کرده است. برخی کشورها در حال تحمیل اراده خود برای طرح مسائلی هستند که به اتمام رسیده‌اند و این اقدام، اختیارات شورای امنیت را زیر سوال می‌برد و اتحاد آن را تضعیف می‌کند.

وی با ابراز نگرانی چین در این زمینه گفت: پکن از کشورهای عضو شورای امنیت می‌خواهد تا به طور صادقانه پایان قطعنامه ۲۲۳۱ را در نظر بگیرند و اعتبار و اختیارات شورای امنیت را حفظ کرده و شرایط سیاسی لازم برای حل موضوع هسته‌ای ایران را فراهم کنند.

نماینده انگلیس از تهران خواست تا به سرعت محدودیت‌های خود را لغو کرده و با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد. او مدعی شد: «بریتانیا همچنان به راه‌حل دیپلماتیک متعهد است» و از ایران خواست تا در مذاکرات مستقیم با ایالات متحده شرکت کند و خاطرنشان کرد که اگر ایران «گام‌های مشخص، قابل تأیید و پایدار» برای رسیدگی به نگرانی‌های بین‌المللی بردارد، لغو تحریم‌ها در آینده ممکن است.

نماینده فرانسه نیز ادعا کرد که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به حساس‌ترین سایت‌ها دسترسی ندارد و گفت: «عدم اجرای تعهدات بین‌المللی ایران در رابطه با برنامه هسته‌ای‌اش، تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بین‌المللی است».

نماینده ایالات متحده نیز بر این نکته تأکید کرد که شورا باید بر عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای ایران تمرکز کند و گفت: «این شورا به موضوع عدم اشاعه به ویژه در رابطه با ایران متعهد است و باید به این کار ادامه دهد». او افزود: همانطور که با صدور گزارش دبیرکل در مورد قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) نشان داده شد، به استثنای بندهای ۷، ۸ و ۱۶-۲۰، واضح است که «این قطعنامه و ترتیبات عملی مرتبط با آن همچنان به قوت خود باقی است».

علاوه بر این، طبق فرآیند بازگشت تحریم‌ها، وی گفت که شورا تصمیم گرفته است قطعنامه‌های ۱۶۹۶ (۲۰۰۶)، ۱۷۳۷ (۲۰۰۶)، ۱۷۴۷ (۲۰۰۷)، ۱۸۰۳ (۲۰۰۸)، ۱۸۳۵ (۲۰۰۸) و ۱۹۲۹ (۲۰۱۰) را دوباره برقرار کند. او تأکید کرد که این متون به طور محدود به یک برنامه هسته‌ای که به دنبال فعالیت خارج از دید جامعه بین‌المللی است، می‌پردازند.

نماینده آلمان نیز گفت: «شورای امنیت باید در مورد رئیس کمیته تحریم‌های ۱۷۳۷ به توافق برسد» تا هیئت کارشناسان بتواند در اسرع وقت شروع به کار کند. او افزود: «ارزیابی‌های مستقل آنها برای شفافیت و نظارت مؤثر حیاتی است» و گفت: «قطعنامه‌های شورای امنیت که دوباره برقرار شده‌اند، ابزاری برای تشویق تعامل سازنده هستند. به نفع همه ماست که ایران به سلاح هسته‌ای دست نیابد».

نماینده اتحادیه اروپا، به عنوان ناظر نیز ادعا کرد که نباید «هیچ شکی» در مورد اعتبار استفاده از مکانیسم ماشه وجود داشته باشد. با این حال، او تأکید کرد: «بازگشت تحریم‌ها و محدودیت‌های هسته‌ای نباید پایان دیپلماسی باشد».

نماینده ایران در ادامه تأکید کرد که قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) منقضی شده و فاقد مجوز است. امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد تأکید کرد که قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۲۵) در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و بنابراین «هیچ اثر قانونی یا مجوز اجرایی ندارد». او افزود: «هیچ مجوزی برای دبیرکل جهت ارائه هیچ گزارشی و هیچ مجوزی برای شورا جهت بحث در مورد آن وجود ندارد».

وی گفت که امروز، شورا شاهد «تحریف حساب‌شده قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵)»، «انتشار عمدی اطلاعات نادرست» در مورد برنامه هسته‌ای ایران و سوءاستفاده از نشست برای منافع سیاسی محدود است. او وضعیت فعلی را ناشی از خروج یکجانبه ایالات متحده از برنامه جامع اقدام مشترک دانست.