همکاری پایدار تهران و مسکو در حال شکلگیری است
جمهوری اسلامی ایران با افزایش تبادلات دیپلماتیک، از جمله سفرهای متقابل میان تهران و مسکو، به وضوح ثابت میکند که سیاست انزوای ایران به شکست خواهد...
به گزارش مرکز تحلیلی رافق، کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در مسکو، دلایل سفر وزیر امور خارجه کشورمان به روسیه را تشریح کرد. این سفر در راستای تقویت همکاریهای پایدار میان تهران و مسکو انجام میشود.
جمهوری اسلامی ایران با افزایش رفتوآمدهای دیپلماتیک، به ویژه سفرهای متقابل با روسیه، به وضوح نشان میدهد که سیاست انزوای ایران محکوم به شکست است. در دنیای امروز که نظم ژئوپلتیک جهانی و منطقهای با تغییرات سریع مواجه است، دو کشور ایران و روسیه به این نتیجه رسیدهاند که همکاریهای همهجانبه بهترین راه برای تأمین منافع ملی و کمک به ثبات منطقهای است.
اشتراک نظر تهران و مسکو در زمینههایی مانند مقابله با یکجانبهگرایی و حفظ امنیت منطقهای از طریق همکاری با کشورهای منطقه، پایهگذار این همکاری رو به رشد است. توسعه روابط اقتصادی، همکاری در حوزه انرژی، ترانزیت و گسترش کریدورهای حملونقل، و همکاری در نهادهای بینالمللی از جمله شورای امنیت و آژانس انرژی اتمی، از محورهای اصلی این همکاریها به شمار میرود.
در این راستا، به بهانه سفر امروز دکتر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان به روسیه، گفتگویی با دکتر کاظم جلالی انجام شده است که در ادامه به آن پرداخته میشود. در این سفر چه موضوعاتی در اولویت قرار دارد؟ آیا تمرکز اصلی بر امنیت منطقهای است یا همکاریهای اقتصادی و هماهنگیهای راهبردی نیز مد نظر قرار دارد؟
سفر آقای دکتر عراقچی در چارچوب تعاملات دوجانبه میان جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه انجام میشود. در آغاز سال ۲۰۲۵، موافقتنامه همکاریهای جامع میان دو کشور به امضا رسید و پس از تصویب در پارلمانهای ایران و روسیه، از مهرماه سال جاری وارد مرحله اجرا شده است. برای اجرای مؤثر این موافقتنامه، نیاز به برنامهریزی و گفتوگوهای مستمر وجود دارد، از این رو بخشی از اهداف این سفر نیز در همین راستا تعریف شده است.
علاوه بر این، موضوعات مهمی در حوزه همکاریهای دوجانبه، از جمله همکاریهای اقتصادی و دفاعی، در دستور کار گفتوگوها قرار دارد. جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه به عنوان دو کشور همسایه، در عرصههای منطقهای و بینالمللی دارای منافع مشترک و دیدگاههای نزدیکی هستند. منطقه ما امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند گفتوگو و هماهنگی میان کشورهای مؤثر است.
مسائل مرتبط با افغانستان، تحولات قفقاز و آسیای میانه، و موضوعات مربوط به غرب آسیا از محورهای مهمی هستند که نیازمند هماهنگی و تبادل نظر میان تهران و مسکو خواهند بود. با توجه به تحولات اخیر در اوکراین، قفقاز و خاورمیانه، آیا تهران و مسکو در حال بازتعریف چارچوب همکاریهای راهبردی خود هستند؟
جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در موضوع قفقاز دارای رویکردهای نزدیک و همسو هستند. قفقاز از دیرباز بخشی از حوزه تمدنی ایران بزرگ محسوب میشده و روسیه نیز با توجه به سابقه تاریخی و منافع کنونی خود در این منطقه، به تحولات آن توجه ویژهای دارد. گفتوگو و مشورتهای دو کشور درباره تحولات قفقاز باید بهصورت جدی و مستمر ادامه یابد.
نگاه جمهوری اسلامی ایران همواره بر این اصل استوار بوده که امنیت و مسائل منطقهای باید توسط کشورهای منطقه حلوفصل شود. در مورد قفقاز نیز همین رویکرد حاکم است. ورود و مداخله قدرتهای فرامنطقهای در این مناطق میتواند آسیبها و پیامدهای منفی گستردهای به همراه داشته باشد. در خصوص غرب آسیا و خاورمیانه نیز نیاز به رایزنیهای گسترده و منظم داریم.
دو کشور در گذشته نیز در مبارزه با تروریسم در منطقه همکاریهای مؤثری داشتهاند و این حوزه همچنان میتواند بستر مناسبی برای تداوم همکاریها و هماهنگیهای دوجانبه باشد. همکاریهای ایران و روسیه در عرصههای بینالمللی نیز بسیار نزدیک و سازنده است. دو کشور در مجامع بینالمللی مختلف از جمله آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شورای امنیت همکاریهای مؤثر و هماهنگیهای قابل توجهی دارند.
در مجموع، همکاری دو کشور در عرصههای بینالمللی نمونهای روشن از هماهنگیهای راهبردی و اعتماد متقابل میان تهران و مسکوست. روابط جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در ماههای آینده از عمق بیشتری برخوردار خواهد شد. در حال حاضر، دو کشور در حال تکمیل و تقویت زیرساختهای همکاری در حوزههای مختلف هستند.
روابط سیاسی، امنیتی و دفاعی میان تهران و مسکو در سطحی مطلوب و عمیق قرار دارد، هرچند در حوزه اقتصادی هنوز کاستیهایی وجود دارد که در حال برطرف شدن است. اقدامات مهمی در حال انجام است، از جمله توسعه همکاریها در چارچوب کریدور حملونقل شمال–جنوب و تقویت تعاملات بانکی و پولی.
فراهمسازی بسترهای لازم برای ارتباط مستقیم میان تجار و فعالان اقتصادی دو کشور اهمیت ویژهای دارد. هدف نهایی ما شکلگیری روابطی پایدار و مستحکم بر پایه منافع مشترک و با حفظ کامل استقلال کشور است. در این مسیر، همه تلاش خود را بهکار میگیریم تا روابط تهران و مسکو به الگویی از همکاری مؤثر و پایدار در منطقه تبدیل شود.
رفتوآمدهای فشرده تهران–مسکو چه پیامی برای اروپا و ایالات متحده آمریکا دارد؟ جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه دو کشور همسایه با روابط دیرینه هستند. در دولت چهاردهم، سیاست «همسایگی» یکی از ارکان اصلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود و هدف اصلی ما برقراری بهترین روابط ممکن با همه کشورهای همسایه است.
روابط ما با روسیه جایگاه ویژهای دارد، چرا که دیدگاههای دو کشور در بسیاری از موضوعات منطقهای و بینالمللی به یکدیگر نزدیک است. با این حال، همواره تأکید کردهایم که روابط گسترده میان تهران و مسکو به معنای نفی ارتباط با سایر کشورها نیست. ایران به دنبال برقراری روابط متعادل و سازنده با همه کشورهای جهان بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک است.
متأسفانه، کشورهای اروپایی در قبال جمهوری اسلامی ایران رفتار مناسبی نداشتهاند. آنها بهرغم عمل نکردن به تعهدات خود در قبال برجام، تلاش کردهاند با طرح موضوعاتی نظیر «اسنپبک» ایران را تحت فشار قرار دهند. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران با گسترش رفتوآمدهای دیپلماتیک، بهروشنی نشان میدهد که سیاست انزوای ایران محکوم به شکست است.
ایران با کشورهای بزرگ و تأثیرگذاری مانند روسیه و چین روابطی نزدیک و مستحکم دارد و با بسیاری از کشورهای دیگر نیز تعاملاتی گسترده در حال شکلگیری است. واقعیت این است که جمهوری اسلامی ایران، به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز و نقش تعیینکنندهاش در منطقه، کشوری نیست که بتوان آن را منزوی کرد. سیاستهای برخی کشورهای اروپایی و ایالات متحده در راستای انزوای تهران، در عمل با شکست مواجه خواهد شد.