واریز بیش از ۳۰ میلیارد دلار درآمد نفتی به صندوق ارز ترجیحی کشور

به گزارش مرکز تحلیلی رافق، یک کارشناس اقتصادی با تأکید بر لزوم فاصله گرفتن دولت از تصمیمات دستوری نظیر ارز ترجیحی و چاپ پول به منظور تثبیت پایه پولی، به بررسی خطرات تحریم‌های داخلی در مقایسه با تحریم‌های آمریکا برای اقتصاد کشور پرداخت.

محبوبه کباری – عطا بهرامی، کارشناس اقتصادی، اظهار داشت: در مدل یارانه‌ای، کالایی که توسط عده‌ای پرمصرف دریافت می‌شود و هزینه آن را نمی‌پردازند، به افرادی تعلق می‌گیرد که از این چرخه خارج شده‌اند. آنچه که منجر به تورم می‌شود، افزایش مداوم پایه پولی است که در ادبیات بودجه‌ای کشور، نرخ تسعیر دلارهای نفتی نامیده می‌شود. نفت فروخته می‌شود و دولت، پول آن را به بانک مرکزی می‌سپارد و ریال جدیدی چاپ می‌کند که این امر منجر به تورم می‌شود. تجربه هدفمندسازی نشان داده که تورم ۱۳ درصدی پس از تحریم‌ها به ۲۱ درصد افزایش یافته و اگر اکنون به آن عدد برسیم، بسیار خوشحال خواهیم شد، زیرا به زیر ۲۵ درصد خواهد رسید.

بهرامی ادامه داد: اگر دولت مجدداً پول چاپ نکند و نقدینگی افزایش نیابد و از این چرخه پولی خارج شود، شاهد کاهش نصفی تورم خواهیم بود. در سال ۹۷، بحثی با دولت دوازدهم داشتیم که می‌گفتند برای مقابله با تورم، ارز ترجیحی ایجاد شده است و ما تأکید کردیم که تا زمانی که این موضوع وجود دارد، تورم نیز بالا خواهد بود و گذر زمان این ادعا را اثبات کرد.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: آنچه که در زندگی مردم تأثیرگذار است، نخست درآمد واقعی افراد است که باید بر روی آن کار شود و مجلس و دولت باید مراقب باشند که قدرت خرید واقعی دو برابر شود و رانت‌پاشی‌ها کنار گذاشته شوند. دولت باید تحریم‌های داخلی را بردارد و متأسفانه اقداماتی انجام شده است که کشورهای دیگر در شرایط عادی نیز انجام نمی‌دهند. اگر فردی بخواهد پولی وارد کشور کند، به او گفته می‌شود که باید صادرات انجام دهد. چرا؟ زیرا افرادی هستند که منابع اقتصادی دارند و می‌خواهند کالایی وارد کشور کنند.

بهرامی افزود: تصمیماتی که در دوران تحریم از سال‌های گذشته اتخاذ شده، تشدیدکننده تحریم‌ها بوده و در واقع با تحریم‌ها مقابله نکرده‌اند؛ از تعرفه منفی تا پیمان‌سپاری ارزی و… برای روغن، یک و نیم میلیون تن مصرف وجود داشت اما در ۶ سال گذشته، مصرف به ۲ و نیم میلیون تن افزایش یافته است. بقیه روغن‌ها کجا رفته‌اند؟ برخی از آنها کاغذ بوده‌اند و برخی دیگر با نرخ ارز ترجیحی وارد شده و با قیمت آزاد فروخته می‌شدند و در بنزین و گازوئیل و حتی دارو شاهد قاچاق بوده‌ایم.

این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: پیمان‌سپاری ارزی اجباری و ارز ترجیحی، بیشتر از تحریم‌های آمریکا به اقتصاد ما آسیب رسانده‌اند و تنها راهکار، واگذاری اقتصاد به منطق بازار و رفع موانع داخلی است. تورم در اقتصاد ما و در سراسر جهان یک پدیده پولی است و اگر پول بدون پشتوانه چاپ نشود و درآمد پایدار وجود داشته باشد، تورم وجود نخواهد داشت؛ به طوری که ۱۵۰ کشور در جهان یا تورم ندارند یا کمتر از ۳-۲ درصد دارند و ایران جزو ۴۰-۳۰ کشوری است که با اصرار بر روش‌های تعزیراتی هنوز موفق به کنترل آن نشده است.

بهرامی ادامه داد: اگر دولت منابع خود را صرف رانت نکند و در اختیار خود نگه دارد و بهداشت و آموزش را رایگان کرده و مدارس را دوباره احیا کند و تعداد کارمندان کافی داشته باشد که در حال حاضر ندارد، مشکلات کاهش خواهند یافت. گفته می‌شود که دولت برای ازدواج وام می‌دهد اما این وام کافی نیست و باید مثلاً ۵۰۰ میلیون تومان پول به حساب زوجین واریز کند تا متعلق به خودشان باشد و منابع برای این کار در کشور وجود دارد.

این کارشناس اقتصادی افزود: حدود ۳۰ و خرده‌ای میلیارد دلار درآمد نفتی کشور به سبد ارز ترجیحی وارد شده است و دولت نباید ارز را با قیمت دستوری ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان بفروشد. با واقعی کردن نرخ ارز، بودجه دولت تقویت می‌شود و دیگر نیازی به چاپ کاغذ (پول بدون پشتوانه) برای جبران کسری بودجه نخواهد بود.